Wasmes/ Mons/Borinage
In Wasmes, ( spreek uit: WAMM) aan de Rue de Marcasse ligt een
groot terrein met vervallen mijngebouwen. Monumentale kollossen
waarin voornamelijke duiven en raven wonen. Op het terrein lopen
paarden vrij rond. In 1956 was daar een grote brand, en sinsdien
is het terrein als steenkoolmijn niet meer in gebruik.
Echter, dit is wel de plaats waar Vincent van Gogh al zijn moed
bij elkaar vatte en afdaalde samen met de mijnwerkers.
In 2023 en 2024 verblijf ik tijdens korte bezoeken op de grond van de oude mijn Marcasse.
Ik heb daar een begin gemaakt voor een expositie.
Zicht op Marcasse
olieverf op linnen 60/60 cm
mixed media/aquarel , krijt , ca 50/60, op papier
Vincent Schrijft :
Waarde Theo
Wasmes, april 1879
{....}
Niet lang geleden heb ik een zeer interressanten togt gemaakt, ben toen namelijk 6 uur lang in een mijn geweest.
En wel in een van de oudste en gevaarlijkste mijn en van den omtrek, Marcasse genaamd. Die mijn staat in slechten naam van wege dat er velen in omkomen hetzij bij het afdalen of naar boven gaan of door stiklucht of gasontploffing of door het water in den grond of door het instorten van verouderde gangen enz. Het is een sombere plek en bij t’eerste gezigt heeft alles in den omtrek iets akeligs en doodsch. De arbeiders aldaar zijn meestendeels lieden vermagerd en verbleekt door de koorts en zien er vermoeid en uitgemergeld uit, verweerd en vroegtijdig verouderd, de vrouwen vaal en verlept evenzeer over ’t algemeen. Rondom de mijn armoedige mijnwerkerswoningen met een paar doode boomen, geheel zwart berookt, en dorenheggen, mestvaalten en aschhoopen, bergen onbruikbare steenkool &c. Maris zou er een prachtig schilderij van maken.
Straks zal ik beproeven er een schetsje van te maken om er u een gedacht van te geven.
mixed media, onderlaag aquarel , oliepastel en terpentine op papier , ca 50/60 cm
Had een goeden gids, een man die reeds 33 jaar aldaar werkzaam is geweest, een vriendelijk en geduldig man die alles goed uitlegde en trachtte begrijpelijk te maken.
Zoo gingen wij zamen naar beneden, 700 meters diep ditmaal en gingen tot in de meest verborgen hoeken in die onderwereld.
De maintenages of gredins (cellen waar de arbeiders werken) die het verst van den uitgang verwijderd zijn noemt men “des caches” (verborgen plaatsen, plaatsen waar men zoekt). Deze mijn heeft 5 verdiepingen, 3 daarvan, de bovenste, zijn uitgeput en verlaten, men werkt er niet meer in van wege er geen steenkool meer is. Indien iemand het zou beproeven om een schilderij te maken van de maintenages, dat zou iets nieuws zijn en iets ongehoords of liever ongeziens. Verbeeld U eene reeks van cellen in een vrij naauwen en lagen gang, gestut door ruw houtwerk. In ieder van die cellen is een arbeider in een grof linnen pak, groezelig en bezoedeld als een schoorsteenveger, bij het flaauwe licht van eene kleine lamp bezig om de steenkool los te hakken. In sommige van die cellen staat de arbeider regtop, in anderen (veine tailles à plat) ligt hij plat op den grond.
De inrigting is min of meer als de cellen in een bijenkorf of als een donkeren somberen gang in een onderaardsche gevangenis of als eene reeks kleine weefgetouwen, of eigenlijk zij zien er uit als eene reeks bakovens zooals men ze bij de boeren ziet of de vakken in een grafkelder. De gangen zelf zijn als de groote schoorsteenen bij de brabantsche boeren.
In sommigen lekt het water overal door en het licht van de mijnwerkerslamp maakt er een zonderling effekt en weerkaatst als in een grot van druipsteen. {....)
mixed media, onderlaag aquarel , oliepastel en terpentine op papier , ca 50/60 cm
mixed media, onderlaag aquarel , oliepastel en terpentine op papier , ca 50/60 cm